Solat Sunat

Solat sunat ialah solat tambahan selain solat fardu. Ia diberi pahala dan tidak berdosa jika ditinggalkan. Sunat muakkad sangat dituntut dan dikekalkan oleh Rasulullah SAW. Sunat ghairu muakkad kurang dituntut. Kebanyakannya dua rakaat satu salam, dan cara ini lebih afdal.

1. 1
   RawatibMengiringi solat fardu, sama ada sebelum atau selepasnya
2. 2
   Sunat berwaktuTerikat dengan waktu tertentu, seperti Dhuha, Witir dan Tarawih
3. 3
   Sunat bersebabDikerjakan kerana suatu sebab, seperti masuk masjid atau gerhana
4. 4
   Sunat mutlakTanpa sebab atau waktu khusus, di luar waktu yang diharamkan

Sepuluh rakaat rawatib yang sangat dituntut, setiap satu dua rakaat satu salam: dua sebelum Subuh, dua sebelum dan dua selepas Zohor, dua selepas Maghrib, dua selepas Isyak. Dua belas rakaat ghairu muakkad, lihat Rawatib Ghairu Muakkad.

Qabliyah dikerjakan sebelum solat fardu dan ba'diyah selepasnya, selagi waktu fardu itu belum tamat. Solat Jumaat mengambil rawatib yang sama seperti Zohor.

Dua belas rakaat tambahan. Kerjakannya jika masih ada masa sebelum iqamah atau selepas solat fardu.

1. 2
   Sebelum ZohorTambahan selepas dua rakaat yang muakkad
2. 2
   Selepas ZohorTambahan selepas dua rakaat yang muakkad
3. 4
   Sebelum Asar
4. 2
   Sebelum Maghrib
5. 2
   Sebelum Isyak

Tiada solat rawatib selepas Subuh dan selepas Asar.

Gantikan الظُّهْرِ (zuhri) dengan الصُّبْحِ (subhi), الْعَصْرِ ('asri), الْمَغْرِبِ (maghribi) atau الْعِشَاءِ ('isya'i). Bagi solat selepas fardu, sebut ba'diyyatan sebagai ganti qabliyyatan.

Waktunya bermula apabila matahari naik setinggi galah, sekitar 15 minit selepas syuruk, hingga sebelum masuk waktu Zohor. Waktu terbaik ialah ketika matahari mula terik. Kerjakan sekurang-kurangnya dua rakaat. Lapan rakaat paling afdal, dengan salam pada setiap dua rakaat.

Kedua-dua nama ini lazim disebut di Malaysia. Isyraq ialah dua rakaat Dhuha pada awal waktunya, selepas matahari naik setinggi galah. Awwabin ialah Dhuha ketika matahari terik, atau solat sunat antara Maghrib dan Isyak.

Amalan Awwabin selepas Maghrib bersandar pada hadis daif. Ulama membenarkannya diamalkan sebagai amalan galakan (fadilat amal).

1. 1
   IsyraqNiatnya niat Dhuha, dua rakaat sahaja
2. 2
   Awwabin pada waktu siangDhuha pada waktu afdalnya, ketika matahari terik (Riwayat Muslim)
3. 3
   Awwabin selepas MaghribSekurang-kurangnya dua rakaat, antara Maghrib dan Isyak

Tahajjud, Witir dan Tarawih ialah solat sunat berwaktu yang dikerjakan selepas Isyak hingga terbit fajar. Hukum, waktu, niat dan bacaannya ada dalam Solat Malam.

1. 1
   Solat TahajjudSolat Tahajjud
2. 2
   Solat WitirSolat Witir
3. 3
   Bacaan selepas WitirSelepas Solat Witir
4. 4
   Solat TarawihSolat Tarawih

Solat sunat muakkad dua rakaat pada pagi Aidilfitri dan Aidiladha, dengan tujuh dan lima takbir tambahan. Hukum, waktu, niat, takbir raya dan khutbahnya ada dalam Hukum dan Dalil.

1. 1
   Tahiyatul MasjidDua rakaat selepas masuk masjid, sebelum duduk
2. 2
   Niat Tahiyatul MasjidLihat Niat Tahiyatul Masjid
3. 3
   Memadai dengan solat lainSolat fardu atau rawatib sebaik masuk masjid sudah memadai sebagai Tahiyatul Masjid
4. 4
   Sunat WudukDua rakaat sejurus selepas selesai berwuduk
5. 5
   Niat Sunat WudukDalam nota Niat Tahiyatul Masjid

Jika terlupa atau tidak tahu lalu duduk sebentar, bangun dan kerjakan Tahiyatul Masjid. Sunat Wuduk boleh dikerjakan walaupun pada waktu yang diharamkan solat, kerana sebabnya, iaitu wuduk, mendahului solat itu.

Hadirkan niat di dalam hati ketika takbiratul ihram. Lafaz niat sebelum takbir hukumnya sunat, lihat Niat dan Takbiratul Ihram.

Bagi Sunat Wuduk: أُصَلِّي سُنَّةَ الْوُضُوءِ رَكْعَتَيْنِ لِلّٰهِ تَعَالَى (Usolli sunnatal wudu'i rak'ataini lillahi ta'ala), maksudnya sahaja aku solat sunat Wuduk dua rakaat kerana Allah Taala.

Istikharah ialah memohon Allah memilihkan yang terbaik dalam perkara yang harus (boleh), bukan yang wajib atau haram. Selepas al-Fatihah, baca al-Kafirun dalam rakaat pertama dan al-Ikhlas dalam rakaat kedua. Selepas salam, baca doa istikharah.

Jangan kerjakan Istikharah pada Waktu Diharamkan Solat. Solatnya tidak sah.

Ketika menyebut hazal amra (urusan ini), ingat urusan yang anda mohon petunjuk.

Solat Hajat dikerjakan apabila anda mempunyai sesuatu keperluan. Ambil wuduk dengan sempurna, kemudian solat dua rakaat. Selepas salam, puji Allah, berselawat ke atas Rasulullah SAW dan pohon hajat anda. Lafaz pembuka: Pembuka Doa.

Solat Hajat boleh dikerjakan bersendirian atau berjemaah.

Hamba yang berdosa, lalu berwuduk dengan sempurna, solat dua rakaat dan memohon ampun, akan diampunkan Allah (Riwayat Abu Dawud). Selepas salam, perbanyak istighfar. Sesali dosa itu dan berazam tidak mengulanginya.

Dua rakaat, sunat dikerjakan berjemaah dan diikuti dua khutbah. Setiap rakaat ada dua kali berdiri, dua bacaan dan dua rukuk, kemudian iktidal dan dua sujud seperti biasa.

1. 1
   Waktu gerhanaDari mula gerhana hingga matahari atau bulan terang semula
2. 2
   Bacaan solat gerhanaPerlahan bagi gerhana matahari, nyaring bagi gerhana bulan

Solat gerhana tidak diqada selepas gerhana berakhir. Lafaz niatnya, lihat Niat Solat Gerhana.

Hadirkan niat di dalam hati ketika takbiratul ihram. Lafaz di atas ialah niat solat gerhana bulan.

Bagi gerhana matahari, gantikan الْخُسُوفِ dengan الْكُسُوفِ (sunnatal kusufi), iaitu sahaja aku solat sunat gerhana matahari dua rakaat kerana Allah Taala.

Solat memohon hujan ketika kemarau. Dua rakaat, sunat dikerjakan berjemaah dan diikuti dua khutbah.

1. 1
   Cara solatSeperti solat Hari Raya, lihat Tujuh Takbir Tambahan
2. 2
   KhutbahTakbir pada awal khutbah diganti dengan istighfar

Sujud tilawah ialah satu sujud yang dilakukan kerana membaca atau mendengar ayat sajdah. Hukumnya sunat muakkad, dalam solat dan di luar solat. Anda tidak berdosa jika meninggalkannya. Syaratnya sama seperti solat, iaitu berwuduk, menutup aurat dan menghadap kiblat. Sujud hanya selepas ayat itu habis dibaca.

1. 1
   Tiada wuduk, haid atau nifasHaram sujud tilawah, dan sujud itu tidak sah
2. 2
   Sujud sebelum ayat sajdah habisTidak sah
3. 3
   Ayat yang sama diulang dalam satu majlisSujud sekali sahaja
4. 4
   Ayat sajdah lain, atau majlis lainSujud sekali lagi
5. 5
   Waktu diharamkan solatSujud tilawah tetap boleh dilakukan

Mazhab Syafi'i mengira 14 ayat sajdah. Sujud selepas ayat ini habis dibaca.

1. Al-A'raf 7:206
2. Ar-Ra'd 13:15
3. An-Nahl 16:50
4. Al-Isra' 17:109
5. Maryam 19:58
6. Al-Hajj 22:18
7. Al-Hajj 22:77
8. Al-Furqan 25:60
9. An-Naml 27:26
10. As-Sajdah 32:15
11. Fussilat 41:38
12. An-Najm 53:62
13. Al-Insyiqaq 84:21
14. Al-'Alaq 96:19

Sad 38:24 tiada dalam senarai ini. Sujud padanya ialah sujud syukur. Lihat Sujud Syukur.

Di luar solat, berniat dalam hati. Angkat tangan dan bertakbir, kemudian turunkan tangan ke sisi. Bertakbir lalu sujud sekali. Bertakbir ketika bangkit, duduk, kemudian beri salam. Tiada bacaan tahiyat.

Niat, takbiratul ihram, sujud dan salam ialah rukunnya. Dalam solat, bertakbir ketika turun dan bangkit tanpa mengangkat tangan, kemudian berdiri semula. Di luar solat, sujud ini boleh dimulakan sambil duduk.

Baca dalam sujud tilawah dan sujud syukur. Tasbih yang biasa dibaca dalam sujud solat juga memadai.

Sujud syukur sunat apabila anda mendapat nikmat baharu atau terselamat daripada bala. Ia tidak dilakukan kerana nikmat yang berterusan, seperti kesihatan. Caranya sama dengan sujud tilawah di luar solat. Anda mesti berwuduk, menutup aurat dan menghadap kiblat.

1. 1
   Bila sujudSegera selepas nikmat itu datang atau bala itu terhindar
2. 2
   Dalam solatHaram. Solat batal jika sengaja dan tahu hukumnya
3. 3
   Ketika membaca Sad 38:24Sujud syukur, dilakukan di luar solat sahaja
4. 4
   Tiada wuduk, haid atau nifasJangan sujud. Ucap alhamdulillah sebagai ganti
5. 5
   BacaanSama seperti Bacaan Sujud Tilawah

1. 1
   Imam sujud tilawahMakmum wajib ikut sujud bersama imam
2. 2
   Imam tidak sujud tilawahMakmum juga tidak sujud
3. 3
   Subuh hari JumaatImam sunat membaca as-Sajdah pada rakaat pertama, lalu sujud tilawah
4. 4
   Masa Subuh Jumaat suntukImam boleh membaca sebahagian surah itu, atau ayat sajdah sahaja
5. 5
   Membaca ayat sajdah semata-mata untuk sujudSolat batal apabila sujud itu dilakukan
6. 6
   Ayat sajdah dari radio atau rakamanPendengarnya sunat sujud tilawah

Makmum yang sengaja menyalahi imam, lihat Merosakkan Solat Makmum.

Empat rakaat. Baca tasbih di atas 75 kali pada setiap rakaat, 300 kali kesemuanya. Pada waktu siang, empat rakaat satu salam. Pada waktu malam, dua salam lebih baik.

Niat: Sahaja aku solat sunat Tasbih empat rakaat kerana Allah Taala. Pada waktu malam, sebut dua rakaat bagi setiap salam.

Jumlahnya 75 kali dalam satu rakaat, dan 300 kali bagi empat rakaat: 15 selepas membaca surah sebelum rukuk, kemudian 10 pada setiap rukuk, iktidal, sujud pertama, duduk antara dua sujud, sujud kedua, dan duduk selepas sujud kedua sebelum bangun.

Dalam rakaat bertahiyat, baca sepuluh yang terakhir selepas tahiyat, sebelum salam atau bangun.

Setiap satu dua rakaat. Solat Ihram dan Istikharah tidak sah pada waktu yang diharamkan, kecuali di Tanah Haram Makkah.

1. 1
   Ihram, sebelum berniat ihram haji atau umrahSahaja aku solat sunat Ihram dua rakaat kerana Allah Taala
2. 2
   Tawaf, selepas tujuh pusingan tawafSahaja aku solat sunat Tawaf dua rakaat kerana Allah Taala
3. 3
   Musafir, sebelum keluar rumah untuk bermusafirSahaja aku solat sunat Musafir dua rakaat kerana Allah Taala
4. 4
   Mutlak, di luar waktu yang diharamkanSahaja aku solat sunat dua rakaat kerana Allah Taala

Apabila pulang dari musafir, singgah di masjid dan solat dua rakaat sebelum duduk. Rasulullah SAW solat Tawaf di belakang Maqam Ibrahim.

Solat sunat tanpa sebab haram dan tidak sah pada lima waktu ini. Waktu itu jatuh pada tiga bahagian hari: selepas solat Subuh hingga matahari setinggi galah, ketika matahari tegak, kecuali pada hari Jumaat, dan selepas solat Asar hingga terbenam.

1. 1
   Selepas solat SubuhHingga matahari terbit
2. 2
   Ketika matahari terbitHingga matahari naik setinggi galah
3. 3
   Ketika matahari tegak di atas kepalaHingga tergelincir, kecuali pada hari Jumaat
4. 4
   Selepas solat AsarHingga matahari terbenam
5. 5
   Ketika matahari kekuninganHingga matahari terbenam

Solat yang sebabnya datang dahulu tetap boleh, seperti qada, Tahiyatul Masjid, gerhana dan jenazah. Istikharah dan Ihram tidak sah pada waktu ini. Larangan ini tidak terpakai di Tanah Haram Makkah.

Boleh. Solat sunat yang mempunyai waktu, seperti rawatib, Witir dan solat Hari Raya, sunat diqada jika tertinggal. Solat yang dikerjakan kerana sesuatu sebab, seperti solat gerhana, tidak diqada selepas sebabnya berlalu. Bagi solat raya, lihat Terlepas Solat Raya?.

Tidak. Jawapan istikharah tidak disyaratkan datang melalui mimpi. Teruskan pilihan yang anda rasa lapang dan dimudahkan. Jika hati masih ragu, ulang solat dan doa istikharah. Jika keputusan boleh ditangguhkan, tangguhkan dahulu.